Laboratorium PULS


Proponujemy następujące badania:

BANANIA HEMATOLOGICZNE

MORFOLOGIA KRWI OBWODOWEJ – jest to badanie służące do oceny ogólnego stanu zdrowia. Dzięki niej można rozpoznać anemię, zaburzenia krzepnięcia, odporności oraz infekcję. Badanie ma na celu całościową analizę wszystkich rodzajów komórek krwi ( czerwonych, białych i płytek).Większość chorób powoduje widoczne zmiany w morfologii krwi.

ROZMAZ KRWI – to obraz różnicowy krwinek białych w skład których wchodzą granulocyty, limfocyty oraz monocyty. Krwinki białe, czyli leukocyty pełnią w naszym organizmie funkcję odpornościową.

PŁYTKI KRWI – trombocyty, których zadaniem jest hamowanie krwawienia i udział w procesach krzepnięcia krwi. Ocena ilości i funkcji płytek, przydatna w rozpoznawaniu zaburzeń ich liczby w diagnostyce krwawień lub stanów zakrzepowych.

RETIKULOCYTY – to młode, jeszcze niedojrzałe krwinki czerwone. Po dużej utracie krwi organizm stara się wyrównać niedobór erytrocytów i intensywnie wytwarza w szpiku retykulocyty. Poziom retykulocytów pomocny jest do oceny funkcji krwiotwórczych szpiku oraz w diagnostyce różnicowej niedokrwistości.

OB – odczyn Biernackiego lub opadanie krwinek – to rutynowe badanie krwi. Badanie służące do wykrywania oraz monitorowania ostrych i przewlekłych stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych i nowotworowych. Przyspieszona prędkość opadania krwinek wskazuje na możliwość istnienia w organizmie ognisk zapalnych.

BADANIA UKŁADU KRZEPNIĘCIA

WSKAŹNIK PROTROMBINOWY PT (INR)- jest parametrem odzwierciedlającym funkcjonowanie zewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia. Test z wynikiem wyrażanym w postaci INR wykonywany jest w monitorowaniu leczenia doustnymi antykoagulantami np. acenokumarolem. .Krzepnięcie krwi jest ważnym dla życia procesem. Krzepliwość krwi jest pożądana w zatrzymaniu krwawienia w przypadku zranienia i urazów. Niebezpieczna dla organizmu jest sytuacja gdy krew staje się zbyt gęsta i powstają zakrzepy, które utrudniają przepływ krwi, co powoduje zatory tętnicze czy płucne .

CZAS KAOLINOWO-KEFALINOWY (APTT)- parametr oceny wewnątrzpochodnej drogi aktywacji krzepnięcia. Podstawowy parametr dla monitorowania leczenia heparyną niefrakcjonowaną. Przydatny w diagnostyce powikłań krwotocznych w trakcie i po zabiegu.

FIBRYNOGEN - należy do białek ostrej fazy wytwarzanych w wątrobie. W procesie krzepnięcia ulega przekształceniu w fibrynę. Jego stężenie wzrasta w czasie ostrej fazy zakażeń, w chorobach nowotworowych, a także w stanach związanych z utratą białka np. w wyniku chorób nerek (zespół nerczycowy) oraz w stresie.

D-DIMERY - oznaczanie znajduje zastosowanie w diagnostyce stanów zakrzepowo-zatorowych, a przede wszystkim w diagnostyce zatoru płucnego i zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych.

BADANIA SEROLOGICZNE

GRUPA KRWI Z PRZECIWCIAŁAMI -oznaczenie układu AB0 i Rh. Grupy krwi człowieka są zestawami antygenów powierzchniowych erytrocytów (krwinek czerwonych) . Erytrocyty posiadają liczne zestawy antygenów, zwane układami grupowymi, które są identyczne u danej osoby, lecz mogą się różnić u różnych osób. Badanie niezbędne przed zabiegiem, porodem , w przypadku konieczności szybkiego przetoczenia krwi po wypadku. Znajomość grup krwi układu Rh rodziców jest istotna we wczesnym rozpoznaniu konfliktu serologicznego pomiędzy matką i płodem w układzie Rh, który daje o sobie znać, na ogół, w następnej ciąży.

PRZECIWCIAŁA ODPORNOŚCIOWE – badanie polegające na oznaczeniu przeciwciał odpornościowych, które przydatne jest w badaniu biorców wielokrotnych transfuzji krwi oraz w przypadku konfliktu serologicznego w ciąży. Przyczyną powstawania przeciwciał jest kontakt z antygenami erytrocytów innego człowieka, do którego dochodzi w wyniku wielokrotnych przetoczeń krwi lub w czasie ciąży i porodu.

PRÓBA ZGODNOŚCI SEROLOGICZNE J- niezgodności w obrębie układów grupowych krwinek powodują powstawanie u biorcy transfuzji erytrocytów powstawanie przeciwciał, które reagując z antygenami erytrocytów dawcy, prowadzą do reakcji będącej podstawą konfliktu serologicznego.

GRUPA KRWI Z KARTĄ IDENTYFIKACYJNĄ – karta identyfikacyjna zawiera oznaczoną grupę krwi z przeciwciałami. Raz wykonana karta grupy krwi jest przydatna i ważna do końca życia.

BADANIA BIOCHEMICZNE

SÓD(NA)- oznaczenie poziomu sodu stosuje się w diagnostyce równowagi wodno-elektrolitowej. Sód (Na+) jest dominującym kationem płynu pozakomórkowego. Wskazaniem do oznaczeń sodu we krwi są choroby nerek, nadciśnienie, obrzęki, zaburzenia pragnienia, zaburzenia funkcjonowania kory nadnerczy, nadmierna podaż sodu, stany z zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej,

POTAS(K) - oznaczanie poziomu potasu stosuje się w diagnostyce równowagi wodno-elektrolitowej. Potas (K+) jest dominującym kationem płynu zewnątrzkomórkowego. Badanie przydatne w diagnostyce zaburzeń czynności serca, a także w kontroli terapii lekami moczopędnymi lub nasercowymi. Wskazaniem do oznaczeń stężeń potasu są zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie, cukrzyca, stany przebiegające z kwasicą lub zasadowicą, ostra i przewlekła niewydolność nerek, leczenie diuretykami pętlowymi np. furosemidem oraz długotrwałe biegunki , wymioty.

WAPŃ - to badanie służy do oceny stanu gospodarki mineralnej związanej ze stanem kości. Wskazaniem do wykonania badania jest ocena poziomu wapnia we krwi w diagnostyce chorób układu kostnego, nerek, serca i oraz układu pokarmowego. Zarówno nadmiar wapnia (hiperkalcemia) jak i jego niedobór (hipokalcemia) mogą stanowić zagrożenie zdrowia i życia.

MAGNEZ – to badanie wykonywane jest w przypadku takich objawów jak osłabienie, drażliwość, nudności, zaburzenia rytmu serca. Magnez razem z wapniem uczestniczy w prawidłowym funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej gdyż udział w przekazywaniu impulsów nerwowych. Zarówno niedobór magnezu (hipomagnezemia) jak i nadmiar magnezu (hipermagnezemia) prowadzą do zaburzeń układu nerwowego i mięśniowego, a szczególnie mięśnia sercowego (zaburzenia rytmu i przewodzenia).

ŻELAZO – oznaczenia poziomu żelaza, który jest pierwiastkiem niezbędnym do życia. Żelazo bierze udział w procesach utleniania oraz współdziała w mechanizmach odpornościowych, ale przede wszystkim jest najważniejszym elementem składowym hemoglobiny w czerwonych ciałkach krwi niezbędnych do transportu tlenu. Niedobór żelaza w organizmie prowadzi do niedokrwistości z niedoboru żelaza i może wynikać z niedostatecznej podaży, np. w przypadku diety ubogiej w żelazo, zaburzeń wchłaniania, okresu intensywnego wzrostu, ciąży lub przy niewyrównanej utracie w następstwie krwawień. Podwyższony poziom żelaza może być konsekwencją przedawkowania preparatów żelaza, hemolizy wewnątrznaczyniowej, chorób wątroby oraz hemochromatozy wrodzonej.

TIBC –badanie polega na oznaczeniu całkowitej zdolność wiązania żelaza(TIBC). Badanie to jest miarą stężenia transferryny, specyficznego białka transportującego żelazo. Badanie przydatne jest w diagnostyce zaburzeń gospodarki żelazem i w diagnostyce anemii. Stężenie transferryny zależy przede wszystkim od dostępności żelaza. W niedoborze żelaza wzrasta, zwiększając tym samym potencjał wiązania żelaza. Na stężenie transferryny wpływa poza tym stan zapalny w ostrej fazie , ciąża, terapia estrogenowa, choroby wątroby oraz niedożywienie.

PRÓBA WCHŁANINIA ŻELAZA- próba doustnego obciążenia żelazem . Jest to czynnościowy test przydatny w różnicowaniu przyczyn niedoboru żelaza. Pozwala na rozróżnienie niedoboru wynikającego z niedostatecznej podaży żelaza, który można wyrównać suplementacją, od niedoboru spowodowanego zaburzeniami wchłaniania. Badanie polega na pomiarze stężenia żelaza w krwi badanego w serii próbek pobieranych po upływie (na ogół) 30, 60, 90, 120, 180 i 360 minut od doustnego podania preparatu zawierającego 1 gram żelaza.

MOCZNIK – oznaczenie poziomu mocznika we krwi. Badanie jest przydatne w diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych. Mocznik jest końcowym produktem rozpadu białek, wytwarzanym głównie w wątrobie. Stężenie mocznika we krwi wzrasta znacząco dopiero wtedy, kiedy wydolność nerek jest mocno ograniczona. Podniesienie poziomu mocznika może być też następstwem ciężkich oparzeń i rozległych ran z dużym ubytkiem tkanki.

KREATYNINA – oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi. Badanie to pozwala ocenić czynność nerek. Przy prawidłowej pracy nerek niemal cała kreatynina jest wydalana wraz z moczem. Kreatynina jest produktem przemian metabolicznych białka, stanowiącym obok mocznika jeden z głównych związków azotowych w krwi. Ilość wydalanej w ciągu doby kreatyniny zależy od masy mięśniowej badanego, płci, ogólnego stanu zdrowia, diety oraz wieku badanego .

GLUKOZA – kontrola poziomu cukru we krwi jest jednym z podstawowych badań, których nie wolno zaniedbywać i powinno się wykonywać regularnie w każdym wieku. Jest podstawowym badaniem w rozpoznawaniu cukrzycy oraz podczas monitorowania leczenia cukrzycy, w tym cukrzycy ciężarnych. Badanie wykorzystywane jest do diagnostyki zaburzeń tolerancji węglowodanów. Przynajmniej raz w roku, badanie powinno być wykonywane u osób z grup podwyższonego ryzyka rozwoju cukrzycy.

TEST OBCIĄŻENIA GLUKOZĄ -doustny test tolerancji glukozy. Może być to być dwupunktowe badanie poziomu glukozy po obciążeniu 50 gramami w próbkach pobranych w czasie 0 i po 1 godzinie .Drugie badanie jest trzypunktowe z dawką glukozy 75 gramów i badaniem w czasie 0,1,2 godziny po podaniu glukozy. Test obciążenia glukozą, jest stosowany w diagnostyce cukrzycy lub stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Po podaniu glukozy obserwowane są zmiany jej poziomu w krwi badanego , co związane jest z szybkością wydzielania insuliny i wchłaniania glukozy przez komórki organizmu. Doustny test tolerancji glukozy pozwala na diagnozowanie cukrzycy oraz cukrzycy ciężarnych.

BIAŁKO CAŁKOWITE – oznaczenie poziomu białka całkowitego we krwi. Białko stanowi ważny składnik osocza, który utrzymuje ciśnienie wewnątrznaczyniowe. Stanowi mieszaninę albumin, globulin, fibrynogenu, glikoprotein, lipoprotein i innych. Pomiar stężenia białka całkowitego w surowicy krwi, przydatny jest w diagnostyce chorób wątroby, nerek, jelit, chorób skóry oraz w rozpoznawaniu zaburzeń odporności. Zlecany w przebiegu wstrząsu i przy kontroli stanu niedożywienia.

KWAS MOCZOWY – pomiar poziomu we krwi kwasu moczowego , który jest końcowym metabolitem przemiany zasad purynowych. Pomiar stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi, przydatny jest w diagnostyce i leczeniu dny moczanowej , chorób nerek i chorób metabolicznych. Nieprawidłowe wysokie stężenie poziomu kwasu moczowego we krwi spowodowane jest zbyt intensywnym wytwarzaniem kwasu moczowego w wątrobie, upośledzonym wydalaniem kwasu moczowego przez nerki oraz przede wszystkim zbyt bogatą w związki purynowe dietą. Zbyt wysoki poziom kwasu moczowego powoduje wytrącanie się kryształków kwasu w stawach co jest przyczyną powstania stanów zapalnych i bólu napadowego w stawach, podstawowych objawów dny moczanowej.

CHOLESTREROL CAŁKOWITY -pomiar stężenia całkowitego cholesterolu. Badanie przydatne jest w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa , zawał serca, udar mózgu, miażdżyca tętnic kończyn dolnych. itd. Cholesterol jest składnikiem błon komórkowych oraz prekursorem hormonów sterydowych, takich jak kortyzolu, aldosteronu, progesteronu, estrogenu, testosteronu, witaminy D i kwasów żółciowych. Jako składnik błon komórkowych jest istotny dla procesu przewodzenia impulsów nerwowych oraz komórkowych mechanizmów układu odpornościowego. Stężenie cholesterolu całkowitego we krwi jest uzależnione od metabolizmu lipoprotein, jego syntezy tkankowej oraz zawartości tłuszczu w spożywanych produktach.

FRAKCJE CHOLESTEROLU (HDL, LDL, TG, CHOLESTEROL CAŁKOWITY) -lipidogram to ilościowa ocena frakcji cholesterolu i trój glicerydów. Jest to szczegółowe badanie w kierunku ryzyka rozwoju miażdżycy i przyczyny chorób układu krążenia. Badanie obejmuje pomiar całkowitego cholesterolu , frakcji lipoprotein HDL i LDL oraz stężenie trójglicerydów. Okresowo badanie powinny wykonywać osoby, z wysokim poziomem cholesterolu całkowitego i współistniejącymi czynnikami ryzyka miażdżycy, takimi jak palenie, nadciśnienie czy obciążenie rodzinnie.

TG (TRÓJGLICERYDY) – pomiar stężenia trójglicerydów we krwi. Badanie wykonuje się w przypadku oceny stanu układu sercowo-naczyniowego. Związek pomiędzy trój glicerydami i ryzykiem chorób krążenia jest mniej jasny niż cholesterolu całkowitego i cholesterolu HDL. Wysokie wartości trój glicerydów stanowią zagrożenie ostrego zapalenia trzustki.

HDL CHOLESTEROL - pomiar stężenia cholesterolu frakcji HDL- „dobrego cholesterolu”, który przydatny jest w ocenie ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. HDL – lipoproteina o wysokiej gęstości powstaje w wątrobie oraz ścianie jelita cienkiego i jest kompleksem białkowo-lipidowym występującym w osoczu krwi pełniącym funkcję transportową cholesterolu. Obniżone stężenie HDL jest czynnikiem ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej, nawet jeśli stężenie całkowitego cholesterolu jest w granicach wartości prawidłowych.

RÓWNOWAGA KWASOWO ZASADOWA(GAZOMETRIA)- gazometria podstawowa (pH, pCO2, pO2). Pomiar równowagi kwasowo-zasadowej, który przydatny jest w diagnostyce niewydolności organizmu. pH krwi utrzymywane jest w wąskich granicach 7,35-7,45, obniżenie pH określane jest jako kwasica, podniesienie jako zasadowica. Kwasica lub zasadowica wskazują na pierwotną nieprawidłowość równowagi kwasowo-zasadowej.

BILIRUBINA CAŁKOWITA - pomiar stężenia bilirubiny całkowitej we krwi, który przydatny jest w diagnostyce chorób wątroby, dróg żółciowych i zespołów hemolitycznych. Bilirubina należy do barwników żółciowych. W ustroju powstaje głównie w wyniku przemian grupy hemowej hemoglobiny pochodzącej z rozpadłych krwinek czerwonych.

BILIRUBINA BEZPOŚREDNIA- bilirubina związana, pomiar stężenia bilirubiny związanej (sprzężonej, bezpośredniej) we krwi. Badanie przydatny jest w diagnostyce i różnicowaniu żółtaczek. Zwiększonym stężeniom bilirubiny związanej zwykle towarzyszy bilirubinuria (obecność bilirubiny w mocz)

FOSFATAZA ALKAICZNA (ALP)- oznaczenie aktywności enzymu fosfatazy alkaicznej (ALP), które przydatne jest w diagnostyce chorób wątroby, żółtaczki oraz chorób układu kostnego. Pomiar tego enzymu stosuje się w diagnostyce zaburzeń kostnienia u niemowląt i dzieci. Występuje w błonach komórkowych wielu tkanek, ale najwyższe stężenie stwierdza się w osteoblastach, wątrobie, kanalikach nerkowych i komórkach jelit.

AMINOTRANSFERAZA ALKAICZNA (ALT) - oznaczenie aktywności enzymu wątrobowego- aminotransferazy alaninowej (ALT), które przydatne jest w diagnostyce ostrych i przewlekłych stanów zapalnych wątroby. Najwyższe stężenie ALT występuje w wątrobie. Pojawienie się podwyższonych wartości tego enzymu wskazuje na uszkodzenie komórek wątroby i pojawienie się ostrych stanów zapalnych.

AMINOTRANFERAZA ASPARAGINIANOWA(AST)- oznaczenie aktywności enzymu wątrobowego AST, które przydatne jest w diagnostyce ostrych i przewlekłych stanów zapalnych wątroby oraz w celu różnicowania chorób wątroby. Najwyższe stężenie AST występuje w mięśniu sercowym, wątrobie , mięśniach szkieletowych, nerkach i erytrocytach. Podwyższona aktywność enzymu w osoczu wskazuje na uszkodzenie komórek wątroby.

GAMMA GLUTAMYLOTRANSPEPTYDAZA( GGTP)- oznaczenie aktywności GGTP, które przydatne jest w diagnostyce chorób dróg żółciowych i wątroby. Znaczny wzrost aktywności GGTP obserwuje się w przypadkach obniżonego wydzielania enzymu w żółci w żółtaczce zastoinowej, w intensywnym tworzeniu tkanek w dynamicznie rosnących nowotworach, w przerzutach nowotworowych do wątroby oraz w chorobie alkoholowej

AMYLAZA –oznaczenie poziomu enzymu amylazy. które jest głównym testem przy wykrywaniu zapalenia trzustki. Amylazy są enzymami należącymi do hydrolaz, rozkładającymi skrobię i inne polisacharydy, wytwarzanymi głównie w komórkach wydzielniczych trzustki i ślinianek, są to amylaza trzustkowa i ślinowa. Wzrost aktywności amylazy w surowicy towarzyszy objawom klinicznym zapalenia trzustki .

CK- oznaczenie poziom kinazy keratynowej we krwi.. Badanie stosowane jest w diagnostyce chorób mięśni szkieletowych , mięśnia sercowego oraz w diagnostyce zawału mięśnia sercowego. Wzrost aktywności CK w surowicy jest wynikiem uszkodzenia komórek mięśni lub mózgu w przebiegu takich stanów i chorób jak urazy i zapalenia mięśni szkieletowych, zawał i zapalenie mięśnia sercowego oraz udar mózgu.

HBDH- pomiar poziomu enzymu dehydrogenazy beta-hydroksymaślanowej (HBDH) . Badanie to może pomóc w diagnozie wskazującej na uszkodzenie komórek mięśnia sercowego. Zwiększony poziom HBDH występuje głównie w chorobach mięśnia sercowego (zawał serca, stany zapalne mięśnia sercowego).

LDH – pomiar poziomu enzymu dehydrogenaza mleczanowa (LDH) .Enzym ten występuje we wszystkich rodzajach komórek. Najwięcej jest go w komórkach odznaczających się szybką przemianą materii: wątroby, serca, mięśni szkieletowych, mózgu, nerek, płuc. Jest także obecny w erytrocytach, leukocytach i płytkach krwi. Istnieje 5 odmian LDH - izoenzymów. Oznaczenie ilości poszczególnych izoenzymów umożliwia określenie, w którym z narządów doszło do uszkodzenia komórek. W surowicy zdrowych ludzi najwięcej jest izoenzymu LDH2.

HEMOGLOBINA A1C – Oznaczenie hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) służy do u monitorowania przebiegu cukrzycy i pomocy w decyzjach terapeutycznych. Badanie to odzwierciedla poziom glukozy w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających badanie. Na wynik nie mają wpływu przejściowe zaburzenia glikemii, dlatego badanie jest bardzo przydatne w ocenie leczenia cukrzycy. Badanie powinno być wykonane co 3 miesiące na początku choroby i co pół roku u chorych ze stabilnym przebiegiem cukrzycy.

ALBUMINY –pomiar poziomu stężenia białka- albuminy w surowicy krwi. Badanie przesiewowe wykorzystywane w diagnostyce chorób wątroby, nerek, jelit, skóry, stanów septycznych, stanów niedożywienia. Wykorzystywane jest w diagnostyce zaburzeń stężenia białka całkowitego, obrzęków, chorobach zapalnych wątroby i chorobach nowotworowych. Albumina jest odpowiedzialna za utrzymanie objętości krwi krążącej.

ELEKTROFOREZA - stosowana jest w celu wykrycia nieprawidłowych białek, wykrycia braku określonego białka oraz sprawdzenia, czy któraś z grup białek nie występuje w zbyt dużej lub zbyt małej ilości. Zmiany w obrazie rozdziału białek mogą pomóc w rozpoznaniu niektórych chorób. Obecność nieprawidłowego białka (paraproteina, białko monoklonalne) ma istotną wartość diagnostyczną i stanowi dowód na obecność choroby nerek, wątroby, chorób autoimmunologicznych.. W celu ustalenia rozpoznania tej choroby wykonywane są kolejne badania.

IMUNOELEKTROFOREZA- immunofiksacja, metoda diagnostyczna białek krwi wykorzystująca odczyny immunologiczne . Immunofiksacja pozwala na potwierdzenie obecności nieprawidłowej immunoglobuliny i identyfikację białka monoklonalnego. Określone stany lub jednostki chorobowe mogą charakteryzować się obniżeniem lub wzrostem poziomu różnych białek w surowicy.

IgE - IgE całkowite- oznaczenie całkowitej immunoglobuliny E w surowicy krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce chorób pasożytniczych i pomocnicze w diagnostyce alergii. Cząsteczka IgE pośredniczy w reakcji nadwrażliwości odpowiedzialnej za reakcję anafilaktyczną, alergiczny nieżyt nosa, astmę , egzemę i alergie pokarmowe. Alergeny wywołujące te reakcje dzielone są na alergeny wziewne i pokarmowe.

WITAMINA D3 – oznaczenie stężenia czynnej witaminy D we krwi, które przydatne jest w diagnostyce zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, w tym chorób metabolicznych tkanki kostnej. Znajomość poziomu witaminy D jest istotna w diagnostyce i leczeniu krzywicy i osteoporozy oraz planowaniu i kontroli suplementacji pochodnymi witaminy D.

FOSFOR- pomiar stężenia fosforu nieorganicznego , który przydatny jest w diagnostyce chorób kości, przytarczyc i tarczycy, zaburzeń poziomu witaminy D3. Stężenie fosforu jest wypadkową procesu wchłaniania w jelicie, obrotu kostnego i wydalania nerkowego. Metabolizm fosforu, podobnie jak wapnia, kontrolowany jest przez parathormon (PTH) i witaminę D3. Fosfor jest niezbędny do produkcji energii, prawidłowego wzrostu kości oraz prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego.

BANANIA MOCZU

OGÓLNE BADANIE MOCZU – ogólne badanie moczu jest podstawowym badaniem wykonywanym dla rozpoznania chorób nerek i dróg moczowych. Badanie pozwala na wstępną ocenę czynności nerek i organów, w których choroba powoduje jakościowe i ilościowe zmiany w składzie moczu. Badanie ogólne moczu obejmuje m.in. takie parametry jak pH, ciężar właściwy i białko (albumina). Nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na zespół nerczycowy, stany zapalne nerek lub zakażenia bakteryjne dróg moczowych. Występowanie erytrocytów w moczu może wskazywać na skazę krwotoczną lub kamicę nerkową. Obecność glukozy, bilirubiny, stanowią cenną informację o zaburzeniach metabolicznych i fizjologicznych organizmu w cukrzycy, chorobach wątroby, niedokrwistości oraz zaburzeniach gospodarki lipidowej.

UTRATA DOBOWA MOCZU – dobowa zbiórka moczu umożliwia ocenę bilansu płynów w organizmie oraz pozwala obliczyć ilość danego związku chemicznego, np. białka, glukozy, kreatyniny, leukocytów, hormonów (np. kortyzolu) lub pierwiastków mineralnych (np. potasu, wapnia), w moczu zebranym w ciągu 24 godzin.

NARKOTYKI W MOCZU – przesiewowy multi test sprawdzający zawartość narkotyków w moczu. Istotą działania testu jest wysoce specyficzna reakcja narkotyku czyli antygenu i przeciwciał przeciwko temu narkotykowi znajdujących się w teście.

TEST CIĄŻOWY – test wykrywający obecność ciąży. Jest to przesiewowy test immunochemiczny wykrywający podwyższone stężenie beta-HCG (gonadotropiny kosmówkowej) w moczu wskazujące na obecność ciąży.

POSIEW MOCZU – badanie mikrobiologiczne służące do wykrywania obecności drobnoustrojów, najczęściej bakterii, w moczu. Badanie wykonuje się w przypadku podejrzenia zakażenia układu moczowego , w celu potwierdzenia obecności w drogach moczowych drobnoustroju mogącego być przyczyną zakażenia. W niektórych sytuacjach badanie wykonuje się po zakończeniu leczenia zakażenia dróg moczowych w celu potwierdzenia jego skuteczności.

BIAŁKO BENCE'A-JONESA – test stosowany jako badanie przesiewowe w diagnostyce szpiczaka. Białko Bence-Jonesa to występujące w moczu łańcuchy lekkie immunoglobulin. Białko to pojawia się w moczu w przebiegu grupy chorób określanych jako gammapatie monoklonalne, w tym przede wszystkim w przebiegu szpiczaka mnogiego (szpiczaka plazmocytowego). Schorzenia te powstają w wyniku nowotworowego rozrostu pojedynczego klonu komórek nazywanych plazmocytami. Komórki te produkują w nadmiarze jeden rodzaj immunoglobulin.

BADANIA TARCZYCY

TSH – podstawowe badanie w ocenie funkcjonowania tarczycy. Wysoki poziom TSH(tyreotropiny) wskazuje na niedoczynność tarczycy, a niski poziom na jej nadczynność. Badanie stosuje się w diagnostyce aktualnego stanu metabolicznego tarczycy. Gruczoł tarczycy za pomocą wydzielanych przez siebie hormonów zależnych od poziomu stężenia TSH, reguluje praktycznie wszystkie funkcje organizmu. Wpływa na przemianę materii, wzrost komórek, regulację poziomu temperatury i funkcjonowanie układu nerwowego. TSH jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową, a zmiany jego stężenia na zasadzie sprzężenia zwrotnego związane są ze zmianami poziomu hormonów wydzielanych przez tarczycę: trijodotyroniny – T3, tyroksyny – T4 oraz ich wolnych frakcji: FT3 i FT4.

FT4 – oznaczenie stężenia wolnej frakcji tyroksyny (FT4). Badanie tego hormonu jest istotnym elementem oceny zaburzeń funkcjonowania tarczycy. W rozpoznaniu chorób tarczycy ważna jest relacja pomiędzy wynikami badań FT4 i TSH.

FT3 – oznaczenie stężenia wolnej frakcji trijodotyroniny (FT3). Badanie służy do diagnostyki i monitorowania leczenia chorób tarczycy. Wzrost stężenia FT3 towarzyszy nadczynności, a spadek - niedoczynności tarczycy. W diagnostyce ambulatoryjnej stężenie FT3 oznaczane jest zwykle w drugiej kolejności, w przypadku sprzecznych wyników oznaczeń TSH i wolnej tyroksyny (FT4).

T4 – oznaczenie stężenia tyroksyny krążącej w surowicy (T4) czyli głównego hormonu produkowanego przez tarczycę. Badanie służy do diagnostyki i monitorowania leczenia schorzeń tarczycy.

ANTY -TPO – oznaczenia poziomu anty- TPO stosuje się diagnostyce chorób autoimmunologicznych tarczycy w diagnostyce ryzyka wystąpienia określonych chorób tarczycy i innych patologii. Aty-TPO są to najczęściej występujące antyprzeciwciała w chorobach tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Mogą występować zanim pojawią się zaburzenia hormonalne lub po ich wystąpieniu. Przeciwciała anty-TPO uczestniczą w mechanizmie uszkadzaniu tkanki gruczołowej tarczycy, prowadzącym do niedoczynności w następstwie zapalenia typu Hashimoto i w zanikowym zapaleniu tarczycy.

ANTY- TG – oznaczenie poziomu anty-TG stosuje się w diagnostyce chorób autoimmunologicznych tarczycy oraz podczas leczenia raka tarczycy . Przeciwciała anty-Tg są przeciwciałami swoistymi w stosunku do tyreoglobuliny( Tg), jednego z trzech antygenów tarczycy, które odgrywają rolę w chorobach autoimmunologicznych tarczycy. Tg jest produkowana przez tarczycę i stanowi główny składnik wydzieliny pęcherzyków tarczycy. W chorobach autoimmunologicznych tarczycy oznaczanie anty-Tg jest diagnostycznie istotne jedynie u mieszkańców obszarów z niedoborem jodu, zwłaszcza u chorych z wolem guzkowym, a także pomocne w monitorowaniu leczenia wola endemicznego za pomocą jodu.

TRAK – badanie na obecność przeciwciał przeciw receptorom TSH .Badania w kierunku przeciwciał przeciwtarczycowych stosuje się w celu potwierdzenia lub wykluczenia zapalenia tarczycy. Zwiększona liczba przeciwciał przeciwko receptorowi TSH stwierdza się w przypadku zapalenia tarczycy – choroby Gravesa i Basedowa. Zaburzenie to rozpoznaje się najczęściej na podstawie charakterystycznego obrazu pacjenta z nadczynnością tarczycy z powiększeniem tego narządu i objawami ocznymi. Wykrycie przeciwciał jest oznaką zaburzeń układu immunologicznego (odpornościowego). Zaburzenia immunologiczne są częste, o czym świadczy wielość chorób wywołanych przez nieprawidłowe reakcje układu odpornościowego (astma, uczulenia, niektóre choroby reumatyczne, celiakia, zapalenia tarczycy i in.)

TYREOGLOBULINA – Badanie polegające na oznaczeniu stężenia tyreoglobuliny (Tg) we krwi. Tg jest produkowana w warunkach fizjologicznych przez komórki gruczołowe tarczycy jako prekursor tyroksyny i innych hormonów wydzielanych przez tarczycę (T3, T4). Odpowiednio czułymi metodami Tg wykrywana jest w surowicy u większości zdrowych ludzi. Stężenie Tg w surowicy zależy głównie od masy tkanki tarczycy wydzielającej Tg, stopnia uszkodzenia tkanki wydzielniczej oraz stopnia stymulacji receptora TSH. Podstawowym zastosowaniem klinicznym badania jest ocena skuteczności leczenia chirurgicznego zróżnicowanego raka tarczycy.

KALCYTONINA – badanie polegające na oznaczeniu stężenia kalcytoniny w krwi które znajduje zastosowanie w diagnostyce i monitorowaniu raka rdzeniastego tarczycy oraz przeroście- hiperplazji komórek tarczycy. W przypadku osób obciążonych rodzinnie genetycznym ryzykiem raka rdzeniastego tarczycy (20-25% wszystkich przypadków) oznaczenie kalcytoniny pełni rolę testu przesiewowego.

DIAGNOSTYKA CHOROBY WIEŃCOWEJ I CHORÓB SERCA

CK – oznaczenie poziomu kinazy keratynowej. Badanie stosowane jest w diagnostyce chorób mięśni szkieletowych , mięśnia sercowego oraz w diagnostyce zawału mięśnia sercowego. Wzrost aktywności CK w surowicy jest wynikiem uszkodzenia komórek mięśni lub mózgu w przebiegu takich stanów i chorób jak urazy i zapalenia mięśni szkieletowych, zawał i zapalenie mięśnia sercowego oraz udar mózgu.

CK-MB – pomiar poziomu izoenzymu kinazy kreatynowej, które stosowane jest w diagnostyce i monitorowaniu leczenia zawału mięśnia sercowego. Badanie stosowane jest do wstępnego rozpoznania zawału mięśnia sercowego, do wczesnej oceny ryzyka związanego z zawałem.

TROPONINA – badanie poziomu troponiny w osoczu heparynowym, które stosowane jest w celu oceny martwicy mięśnia sercowego. Badanie stosuje się w diagnozie i ocenie ryzyka zgonu, podczas monitorowania leczenia ostrych zespołów wieńcowych z najcięższą postacią zawału mięśnia sercowego

BNP – pomiar stężenia peptydu natriuretycznego typu B BNP . Badanie stosuje się w diagnostyce i monitorowaniu leczenia zastoinowej niewydolności serca, w ocenie ryzyka zastoinowej niewydolności serca i w ostrych zespołach wieńcowych. Głównym zastosowaniem diagnostycznym pomiaru stężenia BNP jest rozpoznanie dysfunkcji lewej komory serca. Stężenie BNP jest pomocne w różnicowaniu sercowych i poza sercowych przyczyn duszności.

HOMOCYSTEINA – badanie polega na pomiarze stężenia homocysteiny (HCY) aminokwasu syntetyzowanego w organizmie. Badanie to wykorzystuje się do ocenie ryzyka chorób o podłożu miażdżycowym i zakrzepowym. Wysoki poziom HCY w osoczu jest istotnym czynnikiem ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej, zawału serca, miażdżycy tętnicy szyjnej, miażdżycy tętnic obwodowych, miażdżycy tętnic mózgowych, udaru mózgu, zakrzepicy żylnej i zatorowości tętnicy płucnej. Oznaczenie HCY jest zalecane u osób z wysokim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych cierpiących na nadciśnienie, nadwagę, palaczy, z podniesionym poziomem lipidów, chorych na niewydolność nerek oraz cukrzycę. Homocysteina powoduje degradację i hamuje tworzenie głównych składników naczyń takich jak kolagen i elastyna, prowadząc do zmian budowy naczynia, a tym samym wpływając na jego funkcję.

BADANIA HORMONALNE

FSH – badanie poziomu hormonu folikulotropowego FSH wydzielanego przez przedni płat przysadki mózgowej. U kobiet FSH pobudza wzrost i dojrzewanie pęcherzyków Graafa zawierających komórki jajowe w pierwszej (folikularnej) fazie cyklu miesiączkowego. Badanie FSH często wykonuje się razem z innymi badaniami laboratoryjnymi (LH, testosteron, estradiol i progesteron) w ocenie niepłodności męskiej i kobiecej. Jest ono pomocne w ustaleniu przyczyny niskiej liczby plemników w nasieniu. Oznaczenia FSH wykorzystuje się także w celu wyjaśnienia przyczyn nieregularnych cykli miesiączkowych oraz w rozpoznawaniu chorób przysadki, jajników i jąder. U dzieci oznaczenia FSH i LH wykorzystuje się w diagnozowaniu opóźnionego lub przedwczesnego dojrzewania płciowego.

LH – oznaczenie stężenia hormonu luteotropowego LH, wydzielanego przez przysadkę. Badanie znajduje zastosowanie w diagnostyce niepłodności i impotencji oraz zaburzeń miesiączkowania i dojrzewania. Wydzielanie LH jest zależne od płci i niezbędne dla prawidłowych funkcji płciowych.

ESTRADIOL – badanie poziomu estradiolu, który jest estrogenem, hormonem steroidowym wytwarzanym u kobiet głównie w jajnikach, a w niewielkich ilościach w ciałku żółtym i w nadnerczach, w ciąży wyłącznie w łożysku; u mężczyzn w jądrach. Stężenie estradiolu zależy od fazy cyklu miesiączkowego i wykazuje charakterystyczne zmiany, stąd oznaczania jego poziomu wykonuje się w ściśle określonych dniach cyklu, a wyniki odnosi do zakresów dla poszczególnych etapów cyklu. Badanie stosuje się w diagnostyce hormonalnych zaburzeń cyklu miesiączkowego, nieprawidłowych krwawień miesięcznych i zaburzeń dojrzewania płciowego.

PROGESTERON – oznaczenie poziomu progesteronu, jednego z żeńskich steroidowych hormonów płciowych. Hormon ten tworzy warunki umożliwiające ciążę i jej utrzymanie, pobudzając zmiany wydzielnicze w śluzówce macicy i umożliwiając implantację zapłodnionego jaja. Badanie poziomu progesteronu stosuje się w diagnostyce i leczeniu zaburzeń pracy jajników i łożyska. Pomocne jest w diagnostyce niepłodności, ciąży pozamacicznej, ryzyka poronień i przyczyn krwawienia u ciężarnych.

PROLAKTYNA – oznaczenie poziomu prolaktyny PRL, który jest hormonem białkowym wytwarzanym prze przysadkę mózgową. Badanie stosuje się w diagnostyce zaburzeń owulacji i miesiączkowania u kobiet. Podwyższone stężenia tego hormonu może być przyczyną problemów z zajściem w ciążę.

TESTOSTERN – badanie poziomu hormonu testosteronu w surowicy krwi. Badanie ilości testosteronu jest najważniejszym badaniem z zakresu diagnostyki hormonalnej mężczyzn. Badanie to jest istotne dla oceny bieżącego i przyszłego rozwoju oraz starzenia się ustroju. Poziom testosteronu spada wraz z wiekiem, co wiąże się z niekorzystnymi zmianami fizycznymi i psychicznymi i może być przyczyną wielu schorzeń. Hormon ten jest przede wszystkim odpowiedzialny za libido, sprawność seksualną, za witalność i energię do życia. Nieprawidłowy poziom testosteronu może być przyczyną zaburzeń płodności u mężczyzn i kobiet .Utrzymujący się wysoki poziom testosteronu u mężczyzn zwiększa ryzyko raka prostaty oraz niekorzystnie wpływa na poziom cholesterolu, co może mieć wpływ na ryzyko pojawienia się chorób miażdżycowych.

PARATHORMON – oznaczanie poziomu parathormon PTH, który jest hormonem produkowanym przed gruczoły przytarczyczne. W organizmie może być magazynowany tylko w niewielkich ilościach, ponieważ ulega rozpadowi już w miejscu biosyntezy. Wydzielanie parathormonu przez przytarczyce zależy od poziomu wapnia we krwi. Bodźcem do wydzielania parathormonu przez przytarczyce jest spadek poziomu wapnia we krwi, czyli tzw. hipokalcemia. Badanie jest przydatne w diagnostyce różnicowej przyczyn podwyższonego (hiperkalcemii) i obniżonego poziomu wapnia (hipokalcemii) w przypadku nadczynności lub niedoczynności przytarczyc.

KORTYZOL – oznaczenie w surowicy krwi poziomu kortyzolu który jest hormonem steroidowym i zarazem glukokorytkoidem wydzielanym przez korę nadnerczy. Oznaczenie stężenia kortyzolu we krwi wykonywane w przypadku podejrzenia niedoczynności i nadczynności kory nadnerczy. Główną funkcją fizjologiczną kortyzolu jest regulacja ciśnienia krwi, regulacja metabolizmu glukozy , białek i tłuszczów, hamowanie odpowiedzi układu odpornościowego (efekt przeciwzapalny), regulacja absorpcji wapnia oraz wydzielania kwasu żołądkowego i pepsyny.

TEST CIĄŻOWY – test wykrywający obecność ciąży. Jest to przesiewowy test immunochemiczny wykrywający podwyższone stężenie hormonu beta-HCG (gonadotropiny kosmówkowej) w moczu wskazujące na obecność ciąży.

BHCG – pomiar stężenia hormonu gonadotropiny kosmówkowej (HCG) w surowicy służy jako test ciążowy (potwierdzenie ciąży), jest przydatny w wykrywaniu ciąży pozamacicznej i samoistnego poronienia, w diagnostyce powikłań w przebiegu ciąży (nadciśnienie, przedwczesny poród) oraz w diagnostyce chorób nowotworowych kobiet i mężczyzn.

ACTH – badanie polega na Ilościowym oznaczeniu poziomu hormonu ACTH we krwi Oznaczenie stężenia tego hormonu jest pomocne w diagnostyce niedoczynności i nadczynności kory nadnerczy oraz w diagnostyce różnicowej zaburzeń poziomu kortyzolu. Wzrost ACTH jest typowy dla pierwotnej niewydolności nadnerczy (choroba Addisona), podczas, gdy niskie wartości są typowe dla niewydolności nadnerczy, wtórnej w stosunku do zaburzeń przysadki. Oznaczenia ACTH jest pomocne dla ustalenia przyczyn nadmiernego wydzielania kortyzolu w zespole Cushinga.

WIDHEA-SO4 – badanie polegające na pomiarze stężenia siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEA-SO4) w surowicy. Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest najważniejszym androgenem wytwarzanymi przez nadnercza. Zmniejszenie jego wydzielania jest głównym powodem procesu starzenia. Badanie wykorzystywane jest w diagnostyce przyczyn i skutków nadmiernego poziomu androgenów (np. hirsutyzm).

BADANIA INFEKCJI

HBS-ANTYGEN – badanie polega na jakościowym oznaczeniu antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w surowicy krwi, co jest przydatne w rozpoznawaniu ostrej i przewlekłej infekcji wirusem HBV, wywołującym wirusowe zapalenie wątroby typu B(WZWB). HBsAg jest wykrywany w surowicy krwi od 1 do 2 miesięcy od infekcji, jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych.

HBS-PRZECIWCIAŁA – oznaczenie stężenia przeciwciał anty-HBs specyficznych dla powierzchniowego antygenu wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) w surowicy krwi w celu ustalenia poziomu wytwarzania przeciwciał przez badanego. Badanie to pozwala ocenić potrzebę powtórnego szczepienia przeciw żółtaczce typu B, a u osób nieszczepionych wynik dodatni wskazuje na kontakt z wirusem HBV i potrzebę specjalistycznej diagnostyki. Przeciwciała anty-HBs pojawiają się w krwiobiegu chorego zwykle po zniknięciu antygenu powierzchniowego (HBsAg) i są na ogół objawem zdrowienia i nabycia odporności na HBV.

HCV-PRZECIWCIAŁA – oznaczenie stężenia przeciwciał anty-HCV w surowicy krwi, przydatne w diagnostyce wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZWC). Badanie to stanowi obecnie podstawowy test przesiewowy w diagnostyce zakażeń HCV. Wirus HCV jest jedną z głównych przyczyn wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C) na świecie.

HIV – jest to badanie na obecność wirusa HIV , który prowadzi do powstania AIDS, czyli zespołu nabytego upośledzenia odporności.. Wirus ten atakuje limfocyty , niszczy je przez co osłabia odporność organizmu.

VDRL,USR – test ten, wykorzystywany jest w badaniach przesiewowych w kierunku kiły, wykrywającym przeciwciała wytworzone w organizmie pod wpływem bakterii o nazwie krętek blady. Wykonuje się je rutynowo na początku ciąży i w 37. tygodniu, czyli niedługo przed porodem. Chodzi o to, aby upewnić się, że matka nie jest zarażona bakterią kiły, która może zagrozić dziecku.

TOKSOPLAZMOZA IgG – badanie polega na oznaczeniu w surowicy krwi przeciwciał klasy IgG swoistych dla antygenów Toxoplasma gondii (T.gondii) – anty-Toksoplasma IgG, przydatne w serologicznej diagnostyce toksoplazmozy, zwłaszcza u kobiet w wieku prokreacyjnym i w ciąży. Do zarażenia pasożytem Toxoplasma gondii dochodzi przez przekazanie aktywnej formy pierwotniaka poprzez pożywienie ,głównie niemyte warzywa i owoce, surowe lub niedogotowane mięso zarażonych zwierząt. Badanie pozwala określić odporność na zakażenie pasożytem Toxoplasma gondii w ciąży. Toksoplazmoza przebyta w ciąży jest bardzo niebezpieczna dla płodu oraz może być przyczyną problemów w przebiegu ciąży.

TOKSOPLAZMOZA IgM – oznaczenie obecności przeciwciał, które świadczą o aktualnym zachorowaniu na toksoplazmozę. Badanie polega na oznaczeniu w surowicy krwi przeciwciał klasy IgM swoistych dla antygenów Toxoplasma gondii (T.gondii) – anty-Toksoplasma IgM, przydatne w serologicznej diagnostyce toksoplazmozy, zwłaszcza u kobiet w wieku prokreacyjnym i w ciąży. Toksoplazmoza jest bardzo niebezpieczna dla płodu oraz może być przyczyną problemów w przebiegu ciaży. Przeciwciała IgM pojawiają się po tygodniu od wystąpienia objawów , osiągając maksimum w 4 - 12 tyg. i zanikając po kilku do kilkunastu miesiącach. Przeciwciała IgM nie przechodzą przez nieuszkodzone łożysko. Wynik ujemny wyklucza zakażenie w ciąży pasożytem Toxoplasma gonidii.

RÓŻYCZKA IgG – oznaczenie ilościowe przeciwciał IgG przeciw wirusowi różyczki (Różyczka IgG) w surowicy krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce serologicznej zakażenia wirusem różyczki. Różyczka jest łagodną chorobą zakaźną wieku dziecięcego, wywoływaną przez wirusa Rubella. Równocześnie jednak należy do grupy zakażeń mających teratogenny wpływ na rozwój płodu Zakażenie pierwotne w trakcie ciąży może być przyczyną wad rozwojowych u płodu. Istotne jest więc, aby kobieta planujące ciążę znała swój status serologiczny w stosunku do wirusa różyczki. Wirus po wniknięciu do organizmu płodu (drogą wertykalną) powoduje uszkodzenia śródbłonka naczyń, liczne zakrzepy, zatory i ogniska martwicy, prowadzące do uszkodzenia narządów, rozwoju chorób autoimmunologicznych oraz zaburzeń endokrynologicznych, a także do zmian patologicznych układu nerwowego (opóźnienie umysłowe i ruchowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, małogłowie, głuchota). Nabyta przez matkę we wcześniejszym okresie (drogą naturalną lub sztuczną) odporność, praktycznie zabezpiecza przed zakażeniem płodu. Obecność specyficznych przeciwciał klasy IgG świadczy o przebytej różyczce, szczepieniu oraz nabyciu odporności na zakażenie wirusem różyczki.

RÓŻYCZKA IgM – oznaczenie jakościowe przeciwciał IgM przeciw wirusowi różyczki (Różyczka IgM) w surowicy krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce serologicznej ostrej fazy nabytego zakażenia wirusem różyczki i diagnostyce różyczki wrodzonej. Przeciwciała klasy IgM specyficzne dla antygenów wirusa różyczki są wykrywalne w organizmie osoby zakażonej już kilka dni po wystąpienia objawów, w tym wysypki, o ile objawy są typowe. Oznaczania IgM znajdują również zastosowanie w potwierdzaniu wrodzonej różyczki u noworodków, gdyż IgM wykrywane w krwi noworodków, w przeciwieństwie do IgG, powstają wyłącznie w organizmie dziecka. Wynik ujemny wyklucza zakażenie w ciąży wirusem różyczki.

CYTOMEGALIA IgG – oznaczenia Ilościowe przeciwciał IgG przeciw wirusowi cytomegalii (CMV) w surowicy krwi . Badanie przydatne w diagnostyce serologicznej zakażenia wirusem CMV. Cytomegalowirus (CMV) jest wirusem należącym do rodziny herpeswirusów, zakażającym ludzi w każdym wieku, począwszy od okresu płodowego. Przenoszony jest na drodze kontaktów płciowych, kontaktu z płynami ciała, przez przetaczanie krwi i przez przeszczepy. Po pierwotnym zakażeniu wirus może przetrwać w organizmie bezobjawowo i ulec reaktywacji w momencie osłabienia układu odpornościowego, np. w przebiegu ciąży. Skutki zakażenie CMV mogą dać o sobie znać dopiero w późniejszym okresie życia. CMV jest groźnym patogenem u osób po przeszczepach organów, szczególnie szpiku kostnego, u których powoduje wysoką śmiertelność. Badanie pozwala określić odporność na zakażenie wirusem cytomegalii. Zakażenie w trakcie ciąży jest bardzo niebezpieczne dla płodu.

CYTOMEGALIA IgM – oznaczenie jakościowe przeciwciał IgM przeciw wirusowi cytomegalii (CMV) w surowicy krwi , przydatne w diagnostyce serologicznej zakażenia wirusem CMV. Przeciwciała IgM anty-CMV narastają w kilka dni od zakończenia okresu inkubacji wirusa (4-7 tygodni od zakażenia). Wykrycie wysokiego poziomu pozwala na stwierdzenie z dużym prawdopodobieństwem ostrego, pierwotnego zakażenia.

MONONUKLEOZA – badanie metodą jakościową na obecność wirusa mononukleozy EBV w organizmie. Mononukleoza zakaźna jest chorobą wirusową wywoływaną przez wirus EBV (wirus Epsteina-Barr), której objawami są ból gardła, osłabienie, zmęczenie, stany podgorączkowe, bóle mięśniowe i stawowe oraz powiększenie węzłów chłonnych szyi.

EBV IgG – oznaczenie ilościowe przeciwciał IgG specyficznych dla antygenów wirusa Epsteina-Barr (EBV) w surowicy krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce serologicznej zakażenia EBV, szczególnie mononukleozy zakaźnej która, dotyka najczęściej nastolatków i młodych dorosłych. U młodszych dzieci zakażenie ma przebieg bezobjawowy albo łagodny. .U większości pacjentów, anty-EBV IgG (podobnie do IgM) są wykrywane w momencie pojawienia się objawów pierwotnego zakażenia i osiągają maksymalne miano po 2-3 miesiącach.

EBV IgM – oznaczenie jakościowe przeciwciał IgM specyficznych dla antygenów wirusa Epsteina-Barr (EBV) w surowicy krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce serologicznej zakażenia EBV, szczególnie mononukleozy zakaźnej. Immunoglobuliny anty-EBV IgM są wykrywane w momencie pojawienia się objawów pierwotnego zakażenia, osiągają maksimum po 2-3 tygodniach i znikają w okresie do 3 miesięcy. Dodatni wynik testu oznacza ostre lub świeżo przebyte zakażenie EBV.

BORELIOZA IgG – oznaczenie przeciwciał IgG swoistych dla antygenów Borrelia burgdorferi w surowicy krwi. Borrelia Jest krętkiem, a jej rezerwuarem są różne gatunki ssaków, m.in.: gryzonie, jelenie i sarny. W naszym klimacie choroba jest przenoszona głównie przez kleszcze. Przeciwciała są wyrazem odpowiedzi układu odpornościowego na zakażenie krętkiem. U większości chorych, w aktywnej fazie zakażenia, przeciwciała IgG są wykrywane po upływie co najmniej miesiąca, a z większym prawdopodobieństwem po 6 – 8 tygodniach.

BORELIOZA IgM – oznaczenie przeciwciał IgM swoistych dla antygenów Borrelia burgdorferi w surowicy krwi. Borrelia jest czynnikiem etiologicznym boreliozy przenoszonej w naszym klimacie głównie przez kleszcze. Do zakażenia dochodzi na skutek ukąszenia przez kleszcza, głównie w fazie rozwojowej nimfy. Aby doszło do zakażenia, kleszcz musi być wczepiony do skóry najczęściej przez 2 – 3 dni. Przeciwciała są wyrazem humoralnej odpowiedzi układu odpornościowego na zakażenie krętkiem. U większości chorych w aktywnej fazie zakażenia, przeciwciała IgM są wykrywane po upływie 3 – 4 tygodni, osiągają maksimum po 6 – 8 tygodniach i zanikają po 4 – 6 miesiącach. Oznaczenie IgM specyficznych dla B.burgdorferi jest szczególnie przydatne dla potwierdzania lub wykluczania boreliozy u osób z objawami klinicznymi sugerującymi chorobę lub nietypowymi.

BORELIOZA WESTERN-BLOTTING IgG – badanie wykonywane w diagnostyce serologicznej zakażenia Borrelia burgdorferi, który jest czynnikiem etiologicznym boreliozy (choroby z Lyme). Badanie ma na celu potwierdzenie metodą Western Blot obecności przeciwciał IgG specyficznych dla antygenów Borrelia burgdorferi w surowicy krwi. Metoda Western Blot polega na identyfikacji IgG reagujących co najmniej z kilkoma, dokładnie scharakteryzowanymi i nazwanymi antygenami krętka, o potwierdzonej swoistości gatunkowej. W przypadku uzyskania wyniku ujemnego metodą Western Blot, przy dodatnim wyniku metodą ELISA i wywiadzie świadczącym o możliwości zakażenia, badanie należy powtórzyć po 2 lub więcej tygodniach. Badanie poziomu przeciwciał powinno być zawsze poprzedzone wywiadem lekarskim i oceną ryzyka zakażenia.

BORELIOZA WESTERN-BLOTTING IgM – stosuje się w diagnostyce serologicznej zakażenia Borrelia burgdorferi, który jest czynnikiem etiologicznym boreliozy (choroby z Lyme). Badanie ma n a celu potwierdzenie metodą Western Blot obecności przeciwciał IgM specyficznych dla antygenów Borrelia burgdorferi w surowicy krwi. Badanie polega na wykrywaniu materiału genetycznego (DNA) Borreli burgdorferi w pobranej próbce, metodą łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR). Metoda jest użyteczna w badaniu takich materiałów biologicznych, jak płyn stawowy lub płyn mózgowo-rdzeniowy. Decyzja o badaniu zawsze musi być poprzedzona wywiadem lekarskim i oceną ryzyka zakażenia.

CHLAMYDIA TRACHOMATIS IgG – badanie obecności przeciwciał IgG specyficznych dla Chlamydia trachomatis,które przydatne jest w epidemiologii zakażeń oraz w diagnostyce stanów zapalnych i niepłodności. C. trachomatis jest wyłącznie ludzkim patogenem, jednym z najważniejszych drobnoustrojów wywołujących choroby przenoszone drogą płciową. Badanie polega na oznaczeniu w surowicy krwi poziomu przeciwciał klasy IgG specyficznych dla antygenów C. trachomatis. Przeciwciała IgG o takiej swoistości są szeroko rozpowszechnione w populacji dorosłych, aktywnych seksualnie osób, bez objawów aktywnego zakażenia. Świadczą o przebytym w przeszłości zakażeniu, gdyż mogą się utrzymywać się we krwi chorego przez lata.

CHLAMYDIA TRACHOMATIS IgM – Oznaczenie obecności przeciwciał IgM specyficznych dla antygenów Chlamydia trachomatis. Badanie stosuje się w diagnostyce zapalenia płuc u noworodków i zakażeń C.trachomatis, w których zawodzą inne techniki diagnostyczne. C. trachomatis jest najważniejszym gatunkiem rodzaju Chlamydia. Obecność przeciwciał IgM wskazuje na aktywne, ostre zakażenie. Przeciwciała IgM specyficzne dla C.trachomatis nie są zwykle wykrywalne u dorosłych chorych na zakażenie dróg moczowo-płciowych.

HELICOBAKTER PYLORI – badanie polega oznaczeniu obecności przeciwciał IgG specyficznych dla H. pylori w surowicy krwi żylnej,które przydatne jest w diagnostyce zakażenia H. pylori. H. pylori jest powszechnie występującym w populacji drobnoustrojem kolonizującym błonę śluzową żołądka. Częstość zakażenia w Polsce szacowana jest na 80% dorosłych i 30% dzieci. Przewlekłe aktywne zakażenie H.pylori może być przyczyną rozwoju choroby wrzodowej dwunastnicy i żołądka. Obecność H.pylori wykrywana jest w 90% przypadków wrzodu żołądka i w około 100% przypadków wrzodu dwunastnicy.

BADANIE KAŁU

KAŁ- WKIERUNKU PASOŻYTÓW – stosuje się w diagnostyce chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego oraz w ustalaniu przyczyn biegunek i bólu brzucha. Badanie ma na celu ocenę mikroskopową próbki kału w kierunku obecności jaj pasożytów lub ich form dorosłych, do których należą tasiemce, glisty ludzkie, motylica wątrobowa oraz owsiki.

KAŁ –KREW UTAJONA – badanie próbki kału, na obecność krwi utajonej, czyli niewielkiej ilości krwi, która nie powoduje zmiany barwy i konsystencji kału. Jest to badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego oraz pomoce w określeniu drogi utraty żelaza u osób z niedoborem żelaza.

KAŁ-ROTAWIRUSY – badanie próbki kału mające na celu wykrycie zakażenia rotawirusami. Badanie to stosuje się w diagnostyce różnicowej zakażeń żołądkowo-jelitowych objawiających się m.in. silną biegunką i wymiotami. Test pozwala na szybką diagnostykę, a tym samym na wdrożenie właściwego postępowania leczniczego w krótkim czasie, co jest szczególne istotne u małych dzieci. Rotawirusy są najczęstszą przyczyną ostrych biegunek u niemowląt i dzieci do dwóch lat.

KAŁ-OWSIKI – badanie polega na ocenie mikroskopowa próbki kału w kierunku obecności jaj owsika ludzkiego.

KAŁ-POSIEW – badanie próbki kału, które ma na celu wykryci e zakażeń wywołanych obecnością drobnoustrojów wywołujących zakażenia przewodu pokarmowego , takich jak Sallmonella Shigella, Yersinia, , Escherichia coli (EPEC), Aeromonas, Plesimonas, Campylobacter.

BADANIA CHORÓB NOWOTWOROWYCH

PSA- CAŁKOWITE – badanie na obecność markera przerostu prostaty we krwi. Badanie przydatne jest w diagnostyce , leczeniu i monitorowanie przerostu i nowotworu prostaty. Specyficzny antygen prostaty PSA jest uwalnianym do krwi białkiem, wytwarzanym u mężczyzn wyłącznie przez komórki prostaty, co przesądza o jego specyficzności jako biochemicznego markera stanów fizjologicznych i patologicznych prostaty. PSA jest bez wątpienia najważniejszym markerem raka prostaty.

CEA – badanie polegające na oznaczeniu antygenu karcynoembrionalny. Oznaczenie CEA w surowicy krwi, przydatne jest w diagnostyce, prognozowaniu i monitorowaniu leczenia raka różnych narządów. Antygen karcynoembrionalny CEA jest antygenem rakowo-płodowy, swoją nazwę zawdzięcza historycznemu poglądowi, że zlokalizowany jest wyłącznie w komórkach raka żołądkowo- jelitowego i w przewodzie pokarmowym płodu. Wzrost stężenia CEA w krwi towarzyszy złośliwym i łagodnym zmianom chorobowym przewodu pokarmowego, wątroby, tkanki łącznej , nerek i innych organów.

AFP – badanie poziomu alfa-fetoproteiny w surowicy krwi, która jest markerem nowotworów zarodkowych jąder i jajników oraz raka wątroby. Badanie to jest przydatne w różnicowaniu, monitorowaniu terapii oraz wykrywaniu przerzutów. W badaniach prenatalnych oznaczenie AFP w surowicy matki wykorzystywane jest w diagnostyce otwartych wad cewy nerwowej i wad genetycznych płodu. Do chorób nienowotworowych powodujących wzrost stężenia AFP w surowicy należą choroby wątroby, takie jak zapalenie wirusowe, aktywne i przewlekłe oraz marskość wątroby.

CA 125 – badanie polegające na oznaczeniu głównego markera raka jajnika. Oznaczenie tego markera w surowicy krwi jest przydatny w ocenie skuteczności leczenia i wykrywanie nawrotów choroby. Badanie to wchodzi w skład badań oceniających ryzyko raka jajnika ROMA. Stężenie CA 125 w surowicy koreluje z wielkością zmiany nowotworowej. Jest również przydatny w wykrywaniu endometriozy.

CA 15-3 – badanie polegające na oznaczeniu markera raka piersi. Oznaczenie jego poziomu przydatne jest podczas leczenia raka jajnika, w wykrywaniu wznów oraz w trakcie remisji. Obecność CA 15-3 w surowicy jest markerem klinicznego stadium raka piersi. Gwałtowny wzrost jego stężenia towarzyszy przerzutom nowotworu. Podwyższone wartości CA-15.3 występują również w innych nowotworach złośliwych oraz w wielu łagodnych stanach chorobowych. Wzrost CA-15.3 obserwowany w nowotworach trzustki, płuc, jajników i wątroby jest jednak niższy niż wzrost CEA w tych nowotworach.

CA19-9 – badanie polegające na oznaczaniu w surowicy krwi markera raka trzustki, dróg wątrobowo-żółciowych , jelita grubego oraz odbytnicy. Badanie to przydatne jest w diagnostyce, leczeniu i postępowaniu z chorymi z nowotworami. Bardzo znaczny wzrost stężenia CA 19-9 występuje w surowicy chorych na raka trzustki. Nieznacznie podniesiony poziom CA 19-9 obserwowany jest u chorych na łagodne choroby zapalne wątroby i dróg żółciowych, trzustki , przewodu pokarmowego oraz w łagodnych nowotworach jajników i macicy.

NSE – badanie polegające na oznaczeniu neuroswoistej enolazy NSE w surowicy krwi, który jest markerem drobnokomórkowego raka płuc. Badanie to przydatne jest w diagnostyce i terapii drobnokomórkowego raka płuc i nowotworów wywodzących się z układu neuroendokrynnego. . Stężenie NSE wzrasta istotnie u 40 do 90% chorych, zależnie od stopnia zaawansowania i postaci choroby. Dynamika spadku stężenia NSE w trakcie terapii jest miarą odpowiedzi na leczenie.

SCC – Ag – badanie polegające na oznaczeniu antygenu raka płaskonabłonkowego. Oznaczenie tego antygenu w surowicy krwi jest przydatne w diagnozowaniu raka płaskonabłonkowego, głównie szyjki macicy i płuc, w prognozowaniu i monitorowaniu leczenia. Wykazano jego przydatność diagnostyczną, dodatnią korelację stężenia w surowicy ze stopniem zaawansowania choroby. Wzrost stężenia SCC w surowicy towarzyszy również nowotworom płaskonabłonkowym regionu głowy i szyi, jamy ustnej, krtani i przełyku, płuc, przewodu pokarmowego, jajników i dróg moczowych i skóry. Może towarzyszyć nowotworom o innym pochodzeniu i chorobom nienowotworowym, jak choroby skóry (łuszczyca), niezakaźne zapalenie tkanki płucnej, łagodne nowotwory szyi i głowy. Wspólną cechą chorób wiążących się ze wzrostem SCC w surowicy jest udział w ich patogenezie komórek nabłonkowych.

TPS – badanie polega na oznaczeniu swoistego tkankowego antygenu polipeptydowy. TPS jest markerem nowotworowym odzwierciedlającym dynamikę wzrostu nowotworów pochodzenia nabłonkowego. TPS biologicznie składa się z rozpuszczalnych fragmentów ludzkiej cytokeratyny 18 obecnych w surowicy krwi. Białka cytokeratyny są pośrednimi białkami cytoszkieletu komórek nabłonkowych obecnych jest we wszystkich komórkach nabłonkowych. W krwi osób zdrowych wykrywane są niewielkie stężenia TPS (rozpuszczalnej keratyny). Natomiast wzrost keratyny w surowicy obserwowany jest u chorych na szereg nowotworów nabłonkowych m.in. raka: płuc, szyjki macicy, piersi, jajnika, pęcherza, prostaty i raków żołądkowo-jelitowych.

BRCA1 – badanie na obecność mutacji w genie BRCA1, które stosowane w ocenie genetycznych predyspozycji dla raka piersi i jajnika. Obecność mutacji genu BRCA1 wiąże się z 50 - 80% ryzykiem raka piersi i 45% ryzykiem raka jajnika przed ukończeniem 85 roku życia, przy czym ryzyko zależy od rodzaju mutacji i lokalizacji w genie. W przypadku nosicielek mutacji w genie BRCA1 wzrasta również ryzyko raka jajowodu i otrzewnej. Wskazania do badań wynikać powinny z analizy cech rodowo-klinicznych.

HE4 – badanie polega na oznaczeniu markera HE4 we krwi, które jest przydatne w diagnostyce i różnicowaniu raka nabłonkowego jajnika praz w postępowaniu z chorymi. HE4 jest powierzchniowym i krążącym markerem nabłonkowego raka jajnika. Termin ten obejmuje grupę 8 histologicznych podtypów nowotworów jajnika. HE4 wykazuje podobne zastosowanie kliniczne jak stosowany wcześniej marker Ca 125, jednakże posiada znacznie lepszą czułość diagnostyczną, zwłaszcza we wczesnych stadiach raka. Łączne oznaczenie HE4 i Ca 125 polepsza czułość diagnostyczną w stosunku do obu oznaczeń wykonywanych pojedynczo i równocześnie pozwala lepszą ocenę ryzyka zachorowania na raka jajnika.

ROMA – badanie polegające na równoczesnym oznaczeniu w surowicy dwóch krążących markerów nowotworowych, antygenu Ca 125 i HE4 . Skojarzone oznaczenie HE4 i Ca 125 posiada parametry diagnostyczne lepsze niż oba wyniki interpretowane pojedynczo. Opracowanie matematyczne wyników obu oznaczeń, z uwzględnieniem statusu hormonalnego badanej, pozwala na ustalenie prawdopodobieństwa złośliwego charakteru wykrytej zmiany i w konsekwencji wybór odpowiedniej procedury leczniczej Badanie pomaga w ocenie ryzyka nowotworu złośliwego w kwalifikacji badanej do odpowiedniej grupy ryzyka oraz w konsekwencji pomaga wybrać optymalne postępowanie profilaktyczne.

CYTOLOGIA GINEKOLOGICZNA – badanie przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy, wg klasyfikacji Bethesda. Badanie to polega na mikroskopowej ocenie komórek nabłonka w rozmazie pobranym z szyjki macicy. Stanowi podstawowe badanie w profilaktyce raka szyjki, wykrywające wczesne przedrakowe zmiany w narządzie.

DIAGNOSTYKA ANEMII

MORFOLOGIA – jest to badanie służące do oceny ogólnego stanu zdrowia. Dzięki niej można rozpoznać m.i. anemię, zaburzenia krzepnięcia, odporności czy infekcji. Badanie ma na celu całościową analizę wszystkich rodzajów komórek krwi ( czerwonych, białych i płytek).Większość chorób powoduje widoczne zmiany w morfologii krwi. W diagnostyce niedokrwistości szczególne znaczenie ma zbadanie układu czerwonokwinkowego, czyli liczba krwinek RBC, Hematokryt HTC, hemoglobina HGB, średnia objętość krwinki czerwone j MCV.

ŻELAZO – badanie poziomu żelaza. Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do życia. Bierze udział w procesach utleniania oraz współdziała w mechanizmach odpornościowych, ale przede wszystkim jest najważniejszym elementem składowym hemoglobiny w czerwonych ciałkach krwi niezbędnych do transportu tlenu. Niedobór żelaza w organizmie prowadzi do niedokrwistości z niedoboru żelaza i może wynikać z niedostatecznej podaży, np. w przypadku diety ubogiej w żelazo, zaburzeń wchłaniania, okresu intensywnego wzrostu, ciąży lub przy niewyrównanej utracie w następstwie krwawień. Podwyższony poziom żelaza może być konsekwencją przedawkowania preparatów żelaza, hemolizy wewnątrznaczyniowej, chorób wątroby oraz hemochromatozy wrodzonej.

TIBC – oznacza całkowitą zdolność wiązania żelaza. Badanie to jest miarą stężenia transferryny, specyficznego białka transportującego żelazo. Stężenie transferryny zależy przede wszystkim od dostępności żelaza. W niedoborze żelaza wzrasta, zwiększając tym samym potencjał wiązania żelaza. Na stężenie transferryny wpływa poza tym wiele czynników, m.in.: stan zapalny (ostra faza), ciąża, terapia estrogenowa, choroby wątroby oraz niedożywienie. Badanie przydatna w diagnostyce zaburzeń gospodarki żelazem i w diagnostyce anemii.

PRÓBA WCHŁANINIA ŻELAZA – próba doustnego obciążenia żelazem . Jest to czynnościowy test przydatny w różnicowaniu przyczyn niedoboru żelaza. Pozwala na rozróżnienie niedoboru wynikającego z niedostatecznej podaży żelaza, który można wyrównać suplementacją, od niedoboru spowodowanego zaburzeniami wchłaniania. Badanie polega na pomiarze stężenia żelaza w krwi badanego w serii próbek pobieranych po upływie (na ogół) 30, 60, 90, 120, 180 i 360 minut od doustnego podania preparatu zawierającego 1 gram żelaza.

TRANSFERYNA – badanie polegające na pomiarze stężenia transferryny w surowicy krwi. Badanie to jest szczególnie użyteczne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości. Transferryna jest białkiem osocza transportującym jony żelaza do tkanek, a następnie do wnętrza komórki, determinującym stężenie żelaza w osoczu. Stężenie transferryny zależy przede wszystkim od dostępności żelaza. W warunkach niedoboru żelaza obserwuje się wzrost stężenia, przy jednoczesnym zmniejszeniu stopnia wysycenia żelazem.

WITAMINA B12 – badanie polegające na pomiarze stężenia witaminy B12 (kobalaminy). Badanie to wykonywane jest w celu rozpoznania przyczyn niedokrwistości lub neuropatii, a także jako badanie kontrolne podczas leczenia preparatami tej witaminy. Poziom witaminy B12 w krążeniu jest dobrym wskaźnikiem zapasu tkankowego na tę witaminę. Niedobory witaminy B12 rzadko wynikają z braków żywieniowych, częściej z zaburzeń wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Niedobór witaminy B12 może prowadzić do wystąpienia anemii megaloblastycznej oraz neuropatii, z takimi objawami jak piekący ból, utrata kontroli wydalania, osłabienie, paraliż, dezorientacja, demencja. Niedobór witaminy B12 może być także związany z zapaleniem języka, utratą apetytu i masy ciała, wzdęciami, zaparciami, zaburzeniami psychicznymi i ograniczeniem płodności.

KWAS FOLIOWY – badanie polegające na oznaczeniu stężenia kwasu foliowego (folianu) w surowicy krwi. Badanie to wykonuje się w celu diagnostyki jego niedoborów oraz rozpoznania przyczyn oraz podczas leczenia anemii (niedokrwistości) . Kwas foliowy i witamina B12 są istotne dla hematopoezy, a ich deficyty w erytrocytach pozostają ze sobą w związku. W surowicy, niedoborowi witaminy B12 zazwyczaj towarzyszy prawidłowe lub podniesione stężenie kwasu foliowego. Wskazaniem do wykonania badania jest niedokrwistość megaloblastyczna, długoterminowa terapia lekami przeciwpadaczkowymi, zwiększone ryzyko wystąpienia niedoboru np. w ciąży, w chorobach nowotworowych, w chorobie alkoholowej oraz w przewlekłych chorobach wątroby. Niedobór w trakcie ciąży może doprowadzić do wystąpienia wad cewy nerwowej u płodu, przedwczesnego porodu, niskiej masy urodzeniowej dziecka czy opóźnionego rozwoju płodu.

FERRYTYNA – badanie polegające na ocena poziomu białka ferrytyny, którego zadaniem jest gromadzenie żelaza. Wskazaniem do oceny stężenia ferrytyny w surowicy jest diagnostyka niedoborów żelaza, różnicowanie niedokrwistości i kontrola suplementacji żelazem. Ferrytyna pełni funkcję magazynu żelaza w organizmie, a jej stężenie odzwierciedla zapasy żelaza w ustroju. W wysokich stężeniach występuje w komórkach wątroby, śledziony i szpiku kostnego. Ferrytyna magazynując nadmiar żelaza chroni organizm przed toksycznym wpływem i stanowi rezerwuar dla erytropoezy. Jest najlepszym parametrem oceny niedoborów tego pierwiastka.

BADANIA MIKROBIOLOGICZNE

WYMAZY BAKTERIOLOGICZNE – badanie wymazu z gardła, nosa, oka, ucha, języka, ran, pochwy, zmian skórnych, czyraków itp. na obecność drobnoustrojów chorobotwórczych. Pobieranie wymazu odbywa się za pomocą sterylnej wymazówki z podłożem transportowym do badań bakteriologicznych.

POSIEW MOCZU – badanie mikrobiologiczne służące do wykrywania obecności drobnoustrojów, najczęściej bakterii, w moczu. Badanie wykonuje się w przypadku podejrzenia zakażenia układu moczowego , w celu potwierdzenia obecności w drogach moczowych drobnoustroju mogącego być przyczyną zakażenia. W niektórych sytuacjach badanie wykonuje się po zakończeniu leczenia zakażenia dróg moczowych w celu potwierdzenia jego skuteczności.

KAŁ-POSIEW – badanie próbki kału, które ma na celu wykryci e zakażeń wywołanych obecnością drobnoustrojów wywołujących zakażenia przewodu pokarmowego , takich jak Sallmonella Shigella, Yersinia, , Escherichia coli (EPEC), Aeromonas, Plesimonas, Campylobacter.

BIOCENOZA POCHWY – mikrobiologiczne badanie flory bakteryjnej pochwy. Przy pomocy badania ocenia się czystość pochwy. Ocena biocenozy pochwy ma podstawowe znaczenie dla oceny zdrowia narządów rodnych kobiety, rozpoznania stanu zapalnego pochwy i ustalenia odpowiedzialnych patogenów.

SPORAL S – badanie przy użyciu biologicznego wskaźnika Sporal S, który służy do mikrobiologicznej oceny skuteczności sterylizacji w suchym gorącym powietrzu. Sporal S umieszcza się w różnych punktach kontrolowanego urządzenia autoklawu lub sterylizatora wykorzystującego suche gorące powietrze.

SPORAL A – badanie przy użyciu biologicznego wskaźnika -Sporal A, który służy do biologicznej kontroli procesu sterylizacji parą wodną ,przeprowadzanej w autoklawie. Kontrola procesu sterylizacji jest obligatoryjna dla wszystkich gabinetów przeprowadzających sterylizację w celu zapewnienia jakości i bezpieczeństwa.

POSIEW KRWI – badanie mikrobiologiczne próbki krwi, którego celem jest wykrycie i identyfikacja drobnoustrojów we krwi. Posiew krwi i innych płynów ustrojowych polega na pobraniu odpowiedniej ilości materiału i umieszczeniu jej w specjalnych podłożach hodowlanych. Podłoża te poddaje się inkubacji, zachowując warunki zbliżone do warunków panujących w organizmie człowieka. Badanie to ma na celu identyfikację drobnoustrojów chorobotwórczych, wywołujących poważne zakażenia o różnej lokalizacji, oraz określenie wrażliwości tych bakterii na stosowane w leczeniu antybiotyki. Pobieranie krwi powinno nastąpić przed podaniem antybiotyków, zwykle przed wystąpieniem szczytu gorączki, ponieważ wtedy ilość bakterii we krwi jest największa.

POSIEW PŁYNÓW USTROJOWYCH – badanie mikrobiologiczne płynu z otrzewnej, płynu z opłucnej i innych płynów ustrojowych, które polega na pobraniu odpowiedniej ilości materiału i umieszczeniu jej w specjalnych podłożach hodowlanych. . Badanie to ma na celu identyfikację drobnoustrojów chorobotwórczych, wywołujących poważne zakażenia o różnej lokalizacji, oraz określenie wrażliwości tych bakterii na stosowane w leczeniu antybiotyki

POSIEW W KIERUNKU GRZYBÓW DROŻDŻOPODOBNYCH – badanie mikrobiologiczne pobranego materiału z różnych miejsc ciała (z paznokci, skóry, włosów, pochwy) w celu wykrycia obecności grzybów z rodzaju Candida. Materiał pobiera się najczęściej za pomocą wymazówki.

WYMAZ W KIERUNKU GBS – badanie GBS wykonywane jest na obecność bakterii paciorkowca grupy B, jest przesiewowym badaniem mikrobiologicznym, do którego powinny przystąpić kobiety między 35 a 37 tygodniem ciąży. Oceniane jest wówczas, czy bakterie GBS będą obecne w drogach rodnych kobiety w czasie porodu. Badanie wykonywane jest podczas wizyty ginekologicznej.

BADANIA REUMATYCZNE I ZAPALNE

BIAŁKO CRP – pomiar stężenia białka CRP (białko C-reaktywne) które jest czułym wskaźnikiem ostrych i przewlekłych stanów zapalnych o różnym pochodzeniu. Poziom CRP wzrasta w surowicy i osoczu w odpowiedzi na infekcje (głównie bakteryjne) oraz stany zapalne bez tła infekcyjnego w chorobach reumatycznych, stanach zapalnych naczyń , miażdżycy oraz chorobach nowotworowych. Białko CRP pojawia się we krwi i szybko rośnie w przypadku stanów zapalnych. Oznaczenie CRP stanowi dobre uzupełnienie lipidogramu w ocenie ryzyka chorób serca i miażdżycy.

ASO – ilościowy pomiar stężenia ASO- przeciwciał antystreptolizyny O, który jest przydatny w ustaleniu, czy objawy chorobowe spowodowane są zakażeniem Streptococcus pyogenes. Zakażenie Streptococus pyogenes jest jedną z najczęstszych przyczyn m.in. ostrego zapalenia gardła, zakażeń skóry, zapalenia migdałków (anginy), zapalenia płuc i szkarlatyny. Podstawę do rozpoznania zakażenia Streptococus pyogenes stanowi stwierdzenie wysokiego stężenia ASO lub jego znacznego wzrostu. Badanie często wykonuje się w przypadku bólu gardła i stanów podgorączkowych u dzieci. Szybkie ustalenie przyczyny zakażenia może zapobiec powikłaniom kostno-stawowym i niszczeniu zastawek serca.

RF – ilościowe oznaczenie stężenia autoprzeciwciał RF, które jest pomocne w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i innych chorób o podłożu autoimunologicznym. Zwiększone stężenie RF- zwanego czynnikiem reumatoidalnym stwierdza się u większości pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (bardzo duże świadczy o dużej aktywności choroby i prognozuje jej cięższy przebieg). RF może się jednak pojawić również w innych chorobach, a także u osób zdrowych (zwłaszcza w starszym wieku).

TESTY ALERGOLOGICZNE Z KRWI

Więcej informacji przy kontakcie telefonicznym